PLAC KOŚCIUSZKI cz.2

PLAC KOŚCIUSZKI cz.2

Ogólna historia placu, cd.

Plac Kościuszki jako jeden z dwóch centralnych punktów miasta był świadkiem wielu zdarzeń i uroczystości.
Rosjanie w 1913 r., z okazji 300-lecia panowania dynastii Romanowów postanowili wybudować na środku placu cerkiew. Ciechanowianie sprzeciwili się pomysłowi. Szczególne zasługi przypisuje się tu Ignacemu Wyzińskiemu (1869-1947), z zawodu ślusarzowi, właścicielowi restauracji na ul. Warszawskiej w Ciechanowie, działaczowi społecznemu i radnemu miejskiemu, który odmówił złożenia przysięgi w języku rosyjskim. Przeciwstawił się nie tylko wybudowaniu cerkwi na środku pl. Kościuszki, ale także ufundowaniu w Lekowie pomnika ostatniemu z carów Mikołajowi II, co miało m.in. upamiętnić wspomnianą rocznicę (1). Znający tę historię z przekazów rodzinnych Jerzy Olszewski twierdzi, że to ówczesny burmistrz ciechanowski, nie bardzo chciał na to przystać. Wpadł wtedy na pomysł i Rosjanom zaproponował budowę cerkwi przy ul. Orylskiej, co w końcu zrealizowano.
W sierpniu 1914 r,, gdy przez miasto ciągnęły wojska armii Samsonowa, do której trafili liczni ciechanowianie (6. Lipawski Pułk Piechoty Księcia Ferdynanda Leopolda Pruskiego), wzdłuż placu Zielonego i ulicy Mławskiej do mostu ciechanowianie ustawiali beczki z wodą i stragany z pieczywem. Zmęczeni żołnierze wypadli z szeregów łapali chciwie wodę, kupowali chleb i pędzili potem za swymi oddziałami z brzękiem broni i rynsztunku. Taki przemarsz miał miejsce kilka dni i nocy – wspominał Robert Bartołd (2).

Przemarsz wojsk niemieckich przez Ciechanów, 1916 r. (fot. ze zbiorów Wiesława Brodeckiego)

Nie wiadomo kiedy zmienił się charakter Zielonego Placu i przestał on pełnić funkcje handlowe (rynek bydlęcy), a w jego centrum utworzono skwer. Już zdjęcie z początku XX w. ukazuje na środku placu dość wysokie drzewo. Zachowane fotografie pozwalają dostrzec również inne zachodzące zmiany. Przed wojną skwer ogrodzony był płotem z drewnianych sztachet. W czasie okupacji ogrodzenie rozebrano. Po 1945 r. skwer ponownie ogrodzono, tym razem niskimi betonowymi, ażurowymi przęsłami. W 1979 r. zastąpiono je murkiem z polnych kamieni, który strzeże zieleni do tej pory.

Plac Kościuszki w okresie okupacji (fot. ze zbiorów Wiesława Brodeckiego)

 

Plac Kościuszki, 1976 r. (pocztówka ze zbiorów aut.)

Przebudowa ogrodzenia skweru Kościuszki, 1979 r. (fot. ze zbioru Cechu Rzemiosł Różnych przekazana Pracowni Dokumentacji Miasta Ciechanowa)

W latach 50. denerwowały mieszkańców składowane na placu rury kanalizacyjne, leżące tu od końca lat 40. (w styczniu 1956 r. minęło 7 lat – jak donosił reporter lokalnej gazety) (3). Denerwował ich również zlikwidowany jesienią 1956 r. kiosk z gazetami (4).

Rury kanalizacyjne przy zachodniej pierzei placu, 1955 r. (Głos Ciechanowa, 1955, nr 18/19, s. 5)

Przypisy:

(1) Lewandowski E.: Ciechanowianie : szkice biograficzne. Cz. 1. – Ciechanów, 2001, s. 24-25 ; Lewandowski E.: Rynek zapomniany. – Extra Ciechanów, 2005, nr 24, s. 15

(2) Bartołd R.: Lata 1914-1918 w Ciechanowie. – Tygodnik Ciechanowski, 1987, nr 46, s. 1, 5 ; Piotrowicz D.: Powiat ciechanowski w latach 1914-1920. – Ciechanów, 2018, s. 10

(3) erbe: Spacerkiem po Ciechanowie. – Głos Ciechanowa, 1955, nr 18/19, s.4-5); erbe: Pod rozwagę. – Głos Ciechanowa, 1956, nr 1, s. 4

(4) Dlaczego?…. – Głos Ciechanowa, 1956, nr 11, s. 8

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *